– Οδυσσέας Ελύτης
Η ελιά είναι το ορόσημο της Ελλάδας και ένα από τα παλαιότερα γνωστά καλλιεργούμενα δέντρα από την ανθρωπότητα. Μαζί με τους αμπελώνες που είναι διάσπαρτοι στο τοπίο σε όλη τη χώρα. Τα ελαιόδεντρα φυτεύονται μέσα και γύρω από τους αμπελώνες εδώ και χιλιάδες χρόνια. Το κλίμα είναι ένας λόγος που τα σταφύλια και οι ελιές κάνουν καλά φυτά συντροφιάς.
Το φθινόπωρο στην Ελλάδα και συγκεκριμένα ο Οκτώβριος σηματοδοτεί την εποχή του τρύγου για τα σταφύλια και τις ελιές. Οι δραστηριότητες συγκομιδής είναι παραδόσεις αιώνων που εξελίσσουν τη συναλλαγή μεταξύ της ανθρωπότητας και της μητέρας γης, απαιτώντας γράσο αγκώνων σε αντάλλαγμα για την αυθεντικότητα.
Ελιά: σύμβολο ειρήνης & φιλίας
Η ελιά θεωρείται ιερή εδώ και χιλιάδες χρόνια, που χρονολογείται από την αρχαία ελληνική παράδοση και μυθολογία. Η πιο συμβολική χροιά για το κλαδί ελιάς είναι η ειρήνη. Συνδέεται με πολλά έθιμα και μύθους. Σύμφωνα με το μύθο, η Αθήνα, η πρωτεύουσα της Ελλάδας, πήρε το όνομά της από την Ελληνίδα θεά Αθηνά. Ο ιδρυτικός μύθος αναφέρει ότι ο Δίας πρόσφερε έναν διαγωνισμό μεταξύ της Αθηνάς και του Ποσειδώνα για την κατοχή της Αθήνας. Συναντήθηκαν στον ιερό λόφο της Ακρόπολης. Ο Ποσειδώνας χτύπησε τον βράχο με την τρίαινά του που ράγισε κάτω από αυτόν.
Μια πηγή νερού αναδύθηκε από το έδαφος και αυτό ήταν το δώρο του στους Αθηναίους. Δυστυχώς, το θαλασσινό νερό είχε περιορισμένη χρήση για την αρχαία Αθήνα. Η Αθηνά φύτεψε και γέννησε μια ελιά από το έδαφος. Αυτό ήταν το δώρο της Αθηνάς, μια ελιά, και ανακηρύχθηκε νικήτρια. Ο Κέκροπας, ο πρώτος βασιλιάς που κυβέρνησε την Αθήνα, και οι κάτοικοι της πόλης καθόρισαν τον νικητή και η θεά της σοφίας έδωσε το όνομά της στην πόλη.
Ενδιαφέρον γεγονός: Η παλαιότερη γνωστή ελιά υποστηρίζεται ότι είναι μεταξύ 3000-4000 ετών, με βάση την ανάλυση δακτυλίων δέντρων.
(Ελληνική ονομασία: «Ελιά Βουβών», η μνημειακή ελιά)
Ο υγρός χρυσός
Το ελληνικό ελαιόλαδο, ή «Υγρός Χρυσός», όπως το αποκαλούσε ο Όμηρος, ήταν μέρος της ιστορίας της Ελλάδας από την αρχαιότητα. Τα ελαιόδεντρα έχουν υψηλή διατροφική σημασία.
Ο καρπός του χρησιμοποιείται για την παρασκευή ελαιολάδου το οποίο έχει πολλαπλές εφαρμογές. Πλούσιο σε αντιοξειδωτικά και υγιή μονοακόρεστα λιπαρά (MUFA), θεωρείται αναντικατάστατο συστατικό της μεσογειακής διατροφής.
Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι ο ιδανικός τρόπος συλλογής ελιών ήταν με το χέρι για να διασφαλιστεί ότι δεν θα τραυματίσουν το δέντρο ή θα βλάψουν τον καρπό. Οι παραδοσιακές μέθοδοι για τη συγκομιδή της ελιάς είναι δύο: η μέθοδος του «αρμέγματος» και η μέθοδος του κτυπήματος με κοντάρι. Η μέθοδος «αρμέγματος» είναι όταν οι εργάτες μαζεύουν με το χέρι ελιές από τα κλαδιά των δέντρων ενώ το χτύπημα του στύλου είναι όταν τοποθετούνται δίχτυα στο έδαφος γύρω από τους κορμούς της ελιάς. Ωστόσο, τα σύγχρονα εργαλεία συλλογής και οι μηχανοποιημένες μέθοδοι έχουν αντικαταστήσει τα χειροκίνητα.
Το ελαιόλαδο χρησιμοποιήθηκε ως μέρος των προσπαθειών των Αρχαίων Ελλήνων να απολαύσουν μια υγιή και ισορροπημένη ζωή και να προωθήσουν τη μακροζωία. Χρησιμοποιήθηκε επίσης ως καλλυντικό για το δέρμα και τα μαλλιά. Σήμερα, το ελληνικό ελαιόλαδο θεωρείται ως η πιο θρεπτική πηγή υγείας στον κόσμο.
Σταφύλια: σύμβολο αφθονίας & εσωτερικής μεταμόρφωσης
Τα αμπέλια έχουν από καιρό συνειρμούς αφθονίας και ευημερίας, αφιερωμένες στον θεό Διόνυσο. Αρκετές κοινωνικές εκδηλώσεις είχαν προπόσεις για αυτόν και ακόμη και τα κύπελλα κρασιού ήταν διακοσμημένα με σταφύλια ως φόρο τιμής στον θεό. Το κρασί έχει συχνά θεωρηθεί ως ελιξίριο ζωής και αθανασίας. Τα σταφύλια είναι τόσο παλιά όσο και ο ίδιος ο πολιτισμός. Αναφέρονται επίσης στη Βίβλο σε πολλές περιπτώσεις και εμφανίζονται στη λογοτεχνία ως εμβλήματα λόγω της συμβολικής τους σημασίας. Πολλές θρησκείες πίστευαν ότι το αμπέλι είναι ένα πνευματικό σύμβολο εσωτερικής μεταμόρφωσης: από φρούτα σε κρασί. Ως νέκταρ των Θεών, υφίσταται τα διάφορα στάδια μεταμόρφωσης που επιβάλλει ο άνθρωπος: συγκομιδή, συμπίεση, σήψη & γήρανση.
Το νέκταρ των Θεών
Η σχέση των Ελλήνων με τα σταφύλια είναι μυθική, από την πρώιμη εποχή του Χαλκού. Ο Διόνυσος, ήταν ο θεός του τρύγου, του κρασιού, της γονιμότητας και της γιορτής. Ο τρύγος στην Ελλάδα θεωρείται ένα φθινοπωρινό έθιμο με τελετουργική σημασία. Συνδυάζοντας τη γεωργία, την παράδοση και τις πολιτιστικές τελετουργίες, η οινοποίηση είναι ένα από τα παλαιότερα και πιο αγαπημένα «οικογενειακά θέματα» όπου φίλοι, γείτονες και οικογένεια συγκεντρώνονται για έναν σκοπό: συγκομιδή σταφυλιών.
Η αρχαία Ελλάδα ήταν η αρχή της σύγχρονης οινικής κουλτούρας που πέρασε από γενιά σε γενιά. Οι φιλόσοφοι της Χρυσής Εποχής, ο Πλάτωνας και ο Σωκράτης, έχουν επαινέσει και οι δύο τις καλλιέργειες της αμπέλου. Το συμπόσιο ήταν μια από τις σημαντικότερες κοινωνικές συγκεντρώσεις στην Αρχαία Ελλάδα και μεταφράζεται σε «πίνοντας μαζί».
Αυτό το τελετουργικό γεγονός ήταν μέρος ενός συμποσίου όπου η κατανάλωση κρασιού για ευχαρίστηση συνοδευόταν από φιλοσοφία, πολιτική, ποίηση, μουσική, ανέκδοτα και παιχνίδια.
Μαζί με το κρασί τους, οι Έλληνες είχαν εξάγει τον τρόπο ζωής τους σε πολλά λιμάνια της λεκάνης της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της αμπελοκαλλιέργειας, των κοινωνικών συγκεντρώσεων που συνοδεύονταν από οινοποσία και συγκομιδή κρασιού.
Η επίσκεψη στο F Zeen τον Οκτώβριο θα σας δώσει την ευκαιρία να γνωρίσετε τα στάδια παραγωγής του ελαιολάδου και της οινοποίησης, ενώ επισκέπτεστε ελαιώνες και αμπελώνες.
Χρήσιμοι Σύνδεσμοι:
https://homeguides.sfgate.com/olive-trees-planted-around-vineyards-57257.html
https://www.pagenews.gr/2022/06/05/english-edition/the-oldest-olive-tree-in-the-world-elia-vouvon/
https://www.olivemuseum.com/harvest-olives.php
https://www.brooch-paradise.com/blogs/fruits-symbolism/grape-meaning-symbolism
https://en.wikipedia.org/wiki/Symposium
https://greekreporter.com/2022/07/01/greek-symposium-ancient-antiquity/
